پنج نعمت بهشتی در سوره واقعه

خداوند در سوره واقعه حداقل شش نعمت بهشتی را بر می شمرد :

نخست می فرمایند :« آن ها در سایه درخت سدر بی خار قرار خواهند گرفت . »

در حقیقت این رسا ترین توصیفی است که برای درختان بهشتی در قالب الفاظ دنیوی ما امکان پذیر است : زیرا «سدر» به گفته بعضی از ارباب لغت : درختی است تناور که بلندیش گاهی تا چهل متر می رسد ، و می گویند :« تا دو هزار سال عمر می کند و ( سایه بسیار سنگین و لطیقی دارد ) ، تنها عیب درخت این است که ، خاردار است ، ولی با توصیف به «مخضود» از ماده «خضد» ( بر وزن مجد) به معنی بریدن و گرفتن خار ، این مشکل نیز در درختان سدر بهشتی حل شده . در حدیثی آمده است :« خداوند خار های درخت سدر را قطع کرده است ، و به جای هر خار ، میوه ای قرار داده ، و هر میوه ای هفتاد و دو رنگ ماده غذایی دارد که ، هیچ یک شباهتی به یکدیگری ندارند !»

                                    بقیه در ادامه مطلب...

 

 


دومین موهبت این است که :« آن ها در سایه درختان «طلح متراکم » به سر می برند . »

«طلح» درختی است سبز و خوش رنگ و خوش بو ، جمعی گفته اند  :« همان درخت موز است که ، برگ های بسیار پهن و سبز و زیبا ، و میوه ای شیرین و گوارا دارد ، و «منضود» از ماده «نضد» به معنی « متراکم » است .

ممکن است این تعبیر ، اشاره به تراکم برگ ها یا تراکم میوه ها ، و یا هر دو باشد ، حتی بعضی   گفته اند :« این درختان ، چنان پر میوه است که ، ساقه و شاخه ها غرق میوه و پوشیده از آن می باشد .»

بعضی از مفسران گفته اند : با توجه به این که درخت سدر برگ هایی بسیار کوچک و درخت موز برگ هایی بسیار پهن ، بزرگ و گسترده دارند ، ذکر این دو درخت ، اشاره لطیفی به تمام درختان بهشتی است که در میان این دو قرار دارد .

سومین نعمت بهشتی را ، چنین بیان می کند :« و سایه کشیده و گسترده .»

بعضی این سایه گسترده را به حالتی شبیه « بین الطلوعین » تفسیر کرده اند که ، سایه همه جا را فرا گرفته است و در حدیثی در « روضه کافی » این معنی از پیغمبر گرامی اسلام (ص) نقل شده است . غرض این است : حرارت آفتاب هرگز بهشتیان را متالم و ناراحت نمی کند ، و دائما در سایه های مطبوع ، و گسترده و روح افزا به سر می برند .

و چهارمین نعمت ، به آب های بهشتی اشاره کرده می فرمایند :« بهشتیان در کنار آب های آبشار مانند ( که منظره فوق العاده زیبا و دل انگیزی دارد ) به سر می برند .»

و ماء مَسکوب

« مسکوب » از ماده « سکب » ( بر وزن کبک ) در اصل به معنی « ریزش » است ، و  از آن جا که ریزش آب از بالا به پایین ، به صورت آبشار ، بهترین مناظر را ایجاد می کند ، زمزمه های آن گوش جان را نوازش می دهد ، و منظره آن چشم را فروغ می بخشد ، این امر یکی از مواهب بهشتیان قرار داده شده است .

و البته ، آن درخت ها و آن همه آب جاری دائم ، انواع میوه ها را نیز همراه دارد.

 و لذا در پنجمین نعمت ، می افزاید : و میوه های فراوانی که نه قطع می شوند و نه هیچگاه ممنوع می گردد. آری ، همچون میوه های این جهان نیست که ، محدود به فصول معینی باشد و تنها چند هفته یا چند ماه در سال بر درخت ظاهر شود و نیز همچون میوه های این جهان نیست که گاه خار ها مانع چیدن آن است و گاه بلندی خطرناک درخت مانند : نخل و یا مانعی در وجود خود انسان از تناول آن وجود داشته باشد و نه میزبان اصلی بهشت که خداوند منان است و ماموران او بخل و منعی دارند بنابراین، هیچ مانعی در کار نیست ، بلکه « مقتضی کاملا موجود و مانع در هر شکل و هر صورت مفقود است»

کوتاه سخن این که : بهشت جایگاهی است بی نظیر از هر جهت و خالی از هرگونه ناراحتی و جنگ و جدال ، با انواع میوه های رنگارنگ ، نغمه های دلپذیر ، چشمه های آب جاری ، شراب های طهور ، خدمت گزارانی شایسته ، همسرانی بی مانند ، تخت هایی مرصّع ، فرش ها هایی فاخر ، دوستانی با صفا و ظروف و قدح هایی جالب در کنار چشمه ها .

و خلاصه ، نعمت هایی که نه با الفاظ محدود این جهان قابل شرح است ، و نه در عالم خیال قابل درک و همه این ها در انتظار مقدم مومنانی است که با اعمال صالح خود ، اجازه ورود در این کانون نعمت الهی را کسب کرده اند .

و فراتر از این لذات مادی ، لذات معنوی ، و برتر از همه « لِقاءُ الله » و جلوه های محبوب ، و الطاف آن معبود است که اگر یک لحظه آن به دست آید بر تمام نعمت های مادی بهشت برتری دارد ، و به گفته شاعر :

 گرم به دامن وصل تو دسترس باشد دگر ز طالع خویشم چه ملتمس باشد ؟!       

         اگر به هر دو جهان یک نفس زنم با دوست *** مرا ز هر دو جهان حاصل آن نفس باشد .

 

منابع:

1.      واقعه،آیات 17 و 18

2.      واقعه،آیات 25 و 26




پنج نعمت بهشتی در سوره واقعه, نعمت های بهشتی, بهشت